ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนพาณิชย์	การจดทะเบียนพาณิชย์ใหม่
กิจการที่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์	สถานที่จดทะเบียน
กิจการที่ได้รับการยกเว้นไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์	ค่าธรรมเนียม
การจดทะเบียนตั้งใหม่ มีเอกสารดังนี้	กำหนดระยะเวลาการจดทะเบียนพาณิชย์
การจดทะเบียนเปลี่ยนแปลง มีเอกสารดังนี้	หน้าที่ของผู้ประกอบกิจการ
รายการที่ต้องยื่นจดทะเบียนเปลี่ยนแปลง มีดังนี้	บทกำหนดโทษ

ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนพาณิชย์

ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนพาณิชย์ คือ บุคคลธรรมดาคนเดียว หรือหลายคน (ห้างหุ้นส่วนสามัญ)หรือนิติบุคคล รวมทั้งนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศที่มาตั้งสำนักงานสาขาในประเทศไทย ซึ่งประกอบกิจการอันเป็นพาณิชยกิจตามที่กระทรวงพาณิชย์กำหนด

กิจการที่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์

- ผู้ประกอบกิจการโรงสีข้าวและโรงเลื่อยที่ใช้เครื่องจักร
- ผู้ประกอบกิจการขายสินค้าไม่ว่าอย่างใดๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่าง คิดรวมทั้งสิ้น ในวันหนึ่งขายได้เป็นเงินตั้งแต่ 20 บาท ขึ้นไปหรือมีสินค้าดังกล่าวไว้เพื่อขายมีค่ารวมทั้งสิ้นเป็นเงินตั้งแต่ 500 บาทขึ้นไป
- นายหน้าหรือตัวแทนค้าต่างซึ่งทำการเกี่ยวกับสินค้าไม่ว่าอย่างใดๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่างก็ตาม และสินค้านั้นมีค่ารวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 20 บาทขึ้นไป
- ผู้ประกอบกิจการหัตถกรรมหรืออุตสาหกรรมไม่ว่าอย่างใดๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่างก็ตาม และขายสินค้าที่ผลิตได้คิดราคารวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 20 บาทขึ้นไปหรือในวันหนึ่งวันใดมีสินค้าที่ผลิตได้มีราคารวมทั้งสิ้นตั้งแต่ 500 บาทขึ้นไป
- ผู้ประกอบกิจการขนส่งทางทะเล การขนส่งโดยเรือกลไฟหรือเรือยนต์ประจำทาง การขนส่งโดยรถไฟ การขนส่งโดยรถรางการขนส่งโดยรถยนต์ประจำทาง การขายทอดตลาด การรับซื้อขายที่ดิน การให้กู้ยืมเงิน การรับแลกเปลี่ยนหรือซื้อขายเงินตราต่างประเทศ การซื้อหรือขายตั๋วเงิน การธนาคาร การโพยก๊วน การทำโรงรับจำนำ และการทำโรงแรม
- ผู้ประกอบกิจการขายหรือให้เช่าเทปเพลง วีดีโอเทป ซีดีเพลง วีซีดี ดีวีดี เฉพาะที่เกี่ยวข้องกับการบันเทิง

กิจการที่ได้รับการยกเว้นไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์

- การค้าเร่ การค้าแผงลอย
- กิจการเพื่อการบำรุงศาสนาหรือเพื่อการกุศล
- กิจการของนิติบุคคลซึ่งได้มีพระราชบัญญัติ หรือพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งขึ้น
- กิจการของกระทรวง ทบวง กรม
- กิจการของมูลนิธิ สมาคม สหกรณ์
- กิจการซึ่งรัฐมนตรีได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาและได้มีประกาศกระทรวงพาณิชย์ กำหนดให้ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนและบริษัทจำกัด ตาม ป.พ.พ. (ว่าด้วยหุ้นส่วนบริษัท) ที่ได้ยื่นแบบแสดงรายการเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจของห้างหุ้นส่วนบริษัท (แบบ สสช.1) ต่อนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัท และกิจการของกลุ่มเกษตรกรของกลุ่มเกษตรกรซึ่งจดทะเบียนตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 141 ไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ ยกเว้น ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัดที่ประกอบกิจการขายหรือให้เช่าเทปเพลง วีดีโอเทป ซีดีเพลง วีซีดี ดีวีดี เฉพาะที่เกี่ยวข้องกับการบันเทิง

การจดทะเบียนตั้งใหม่ มีเอกสารดังนี้

1.คำขอจดทะเบียน
2.หลักฐานประกอบคำขอ
2.1 สำเนาบัตรประจำตัวของ
- เจ้าของกิจการ
- หุ้นส่วนผู้จัดการ
- ผู้รับผิดชอบในการประกอบกิจการในประเทศในกรณีเป็นนิติบุคคลต่างประเทศ
2.2 สำเนาเอกสารแสดงการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลในต่างประเทศ
- หนังสือแต่งตั้งผู้รับผิดชอบดำเนินการในประเทศ
- ใบอนุญาตทำงาน ในกรณีเป็นนิติบุคคลต่างประเทศ
2.3หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)

การจดทะเบียนเปลี่ยนแปลง มีเอกสารดังนี้

1. คำขอจดทะเบียน
2.หลักฐานประกอบคำขอ
2.1สำเนาบัตรประจำตัวของ
- เจ้าของกิจการ หรือ
- หุ้นส่วนผู้จัดการ
- ผู้รับผิดชอบในการประกอบกิจการในประเทศ ในกรณีเป็นนิติบุคคลต่างประเทศ
2.2ใบทะเบียนพาณิชย์หรือใบแจ้งความ กรณี
- ใบทะเบียนพาณิชย์สูญหาย
2.3สำเนาหลักฐานอื่นแล้วแต่กรณี เช่น ใบสำคัญการสมรส
- ใบสำคัญการเปลี่ยนชื่อตัวและชื่อสกุล เป็นต้น
2.4หนังสือแต่งตั้งผู้รับผิดชอบดำเนินการในประเทศ
- หรือหลักฐานการเปลี่ยนแปลงกรรมการในกรณี เปลี่ยนแปลงผู้รับผิดชอบดำเนินการในประเทศ
- หรือกรรมการ
2.5หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)

รายการที่ต้องยื่นจดทะเบียนเปลี่ยนแปลง มีดังนี้

1. เลิกชนิดประกอบกิจการ บางส่วน และ/หรือเพิ่มใหม่
2. เปลี่ยนชื่อที่ใช้ในการประกอบกิจการ
3. ย้ายสำนักงานใหญ่
4. เปลี่ยนผู้จัดการ
5.เจ้าของหรือผู้จัดการ
- ใบสำคัญการเปลี่ยนชื่อตัวและชื่อสกุล
- สูญหาย
- เปลี่ยนผู้จัดการ
- การสมรส

การจดทะเบียนพาณิชย์ใหม่

หลักฐานประกอบคำขอ

- สำเนาบัตรประจำตัวของ
- เจ้าของกิจการ
- หุ้นส่วนผู้จัดการ
- ผู้รับผิดชอบในการประกอบกิจการในประเทศ
- ในกรณีเป็นนิติบุคคลต่างประเทศ

ใบทะเบียนพาณิชย์หรือใบแจ้งความ กรณีที่เป็น…

- นิติบุคคลต่างประเทศ
- หุ้นส่วนผู้จัดการ
- ผู้รับผิดชอบในการประกัน สำเนาใบมรณะ
- ผู้ประกอบกิจการ
- หุ้นส่วนผู้จัดการ
- ผู้ประกอบกิจการถึงแก่กรรม
- ผู้รับผิดชอบในการประกันหรือกรรมการ

สถานที่จดทะเบียน
กรุ เทพมหานคร

สำนักงานบริการจดทะเบียนธุรกิจ 1-7 และส่วนจดทะเบียนธุรกิจกลาง สำนักทะเบียนธุรกิจ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า

จังหวัดอื่นนอกเขตกรุงเทพมหานคร

สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัด รับจดทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งมีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในอำเภอซึ่งสำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดนั้นตั้งอยู่ (โดยปกติสำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดจะตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมือง) เว้นแต่สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดดังต่อไปนี้รับจดทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งมีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตอำเภออื่นนอกจากเขตที่ตั้งสำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้า คือ

- สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดตรัง รับจดทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งมี สำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองตรัง และอำเภอกันตัง
- สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดนครศรีธรรมราช รับจดทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งมีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองนครศรีธรรมราช และอำเภอปากพนัง
- สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดภูเก็ต รับจดทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งมีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดภูเก็ตทั้งจังหวัด
- สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดสงขลา รับจดทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งมีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองสงขลา และอำเภอหาดใหญ่
- สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดอุบลราชธานี รับจดทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งมีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองอุบลราชธานี และอำเภอวารินชำราบที่ทำการอำเภอและกิ่งอำเภอ รับจดทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งมีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตอำเภอหรือกิ่งอำเภอที่ที่ทำการอำเภอหรือกิ่งอำเภอนั้นตั้งอยู่ (ยกเว้นอำเภอที่กล่าวแล้วตาม *)
ในกรณีที่เป็นนิติบุคคล ซึ่งมีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ต่างประเทศ และได้จัดตั้งสำนักงานสาขาประกอบกิจการในประเทศไทย ถ้าสำนักงานสาขาใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่ใด ก็ให้ยื่นขอจดทะเบียนต่อสำนักงานทะเบียนพาณิชย์แห่งท้องที่นั้น
- ผู้ประกอบกิจการขายหรือให้เช่า เทปเพลง วีดีโอเทป ซีดีเพลง วีซีดี ดีวีดี เฉพาะที่เกี่ยวกับการบันเทิง ที่มีสถานประกอบการอยู่ต่างจังหวัด ให้ยื่นจดทะเบียนที่สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดที่สถานประกอบการนั้นตั้งอยู่

ค่าธรรมเนียม

การขอดำเนินการตาม พ.ร.บ. ทะเบียนพาณิชย์ฯ จะต้องเสียค่าธรรมเนียมตามประเภทของการดำเนินการดังต่อไปนี้
- จดทะเบียนพาณิชย์ตั้งใหม่ 50 บาท
- จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงรายการจดทะเบียน ครั้งละ20 บาท
- จดทะเบียนเลิกประกอบพาณิชยกิจ20 บาท
- ขอให้ออกใบแทนใบทะเบียนพาณิชย์ ฉบับละ 30 บาท
- ขอตรวจเอกสารของผู้ประกอบพาณิชยกิจ ครั้งละ 20 บาท
- ขอให้เจ้าหน้าที่คัดสำเนาและรับรองสำเนาเอกสาร ฉบับละ 30 บาท

กำหนดระยะเวลาการจดทะเบียนพาณิชย์

- จดทะเบียนพาณิชย์ตั้งใหม่ ต้องจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันเริ่มประกอบกิจการ
- การเปลี่ยนแปลงรายการที่จดทะเบียนไว้ตาม (1) ต้องจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่มีการเปลี่ยนแปลง
- เลิกประกอบกิจการ ต้องจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่เลิกประกอบกิจการ
- ใบทะเบียนพาณิชย์สูญหายต้องยื่นขอใบแทนภายใน 30 วันนับแต่วันสูญหาย

หน้าที่ของผู้ประกอบกิจการ

- ต้องขอจดทะเบียนต่อนายทะเบียนภายในกำหนดเวลาที่กล่าวไว้ในข้อ 7 ตามแต่กรณี
- ต้องแสดงใบทะเบียนพาณิชย์หรือใบแทนใบทะเบียนพาณิชย์ไว้ ณ สำนักงานในที่เปิดเผยและเห็นได้ง่าย
- ต้องจัดให้มีป้ายชื่อที่ใช้ในการประกอบกิจการไว้หน้าสำนักงานแห่งใหญ่ และสำนักงานสาขา โดยเปิดเผยภายในเวลา 30 วันนับแต่วันที่จดทะเบียนพาณิชย์ ป้ายชื่อให้เขียนเป็นอักษรไทย อ่านง่ายและชัดเจน จะมีอักษรต่างประเทศในป้ายชื่อด้วยก็ได้ และจะต้องตรงกับชื่อที่จดทะเบียนไว้ หากเป็นสำนักงานสาขาจะต้องมีคำว่า "สาขา" ไว้ด้วย
- ต้องไปให้ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับรายการจดทะเบียนตามคำสั่งของนายทะเบียน
- ต้องอำนวยความสะดวกแก่นายทะเบียนและพนักงานเจ้าหน้าที่ ซึ่งเข้าทำการตรวจสอบในสำนักงานของผู้ประกอบกิจการ

บทกำหนดโทษ

- ประกอบกิจการโดยไม่จดทะเบียน แสดงรายการเท็จ ไม่ยอมให้ถ้อยคำ ไม่ยอมให้พนักงาน
เจ้าหน้าที่เข้าไปตรวจสอบในสำนักงาน มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท กรณีไม่จดทะเบียนอันเป็นความผิดต่อเนื่อง ปรับอีกวันละไม่เกิน 100 บาท จนกว่าจะได้ปฏิบัติให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติ
- ถ้าใบทะเบียนพาณิชย์สูญหายไม่ยื่นคำร้องขอรับใบแทน หรือไม่แสดงใบทะเบียนพาณิชย์ไว้
ที่สำนักงานที่เห็นได้ง่าย ไม่จัดทำป้ายชื่อ มีความผิด ปรับไม่เกิน 200 บาท และถ้าเป็นความผิดต่อเนื่อง ปรับอีกวันละไม่เกิน 20 บาท จนกว่าจะได้ปฏิบัติให้ถูกต้อง
- ผู้ประกอบกิจการซึ่งกระทำการฉ้อโกงประชาชน ปนสินค้าโดยเจตนาทการกระทรวงพาณิชย์จะสั่งให้ราชธานีรับจดทะเบียนใหม่

ห้างหุ้นส่วนสามัญ

กฎหมายบัญญัติไว้ว่า "จะจดทะเบียนก็ได้" กล่าวคือ จะจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลหรือไม่ก็ได้ ดังนั้นห้างหุ้นส่วนสามัญ จึงแยกออกได้เป็น 2 ประเภท คือ
- ห้างหุ้นส่วนสามัญที่มิได้จดทะเบียน ซึ่งไม่มีสภาพเป็นนิติบุคคล ตามกฎหมาย
- ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียนซึ่งมีสภาพเป็นนิติบุคคล ตามกฎหมายและ มีชื่อเรียกโดยเฉพาะว่า "ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล"

ห้างหุ้นส่วนจำกัด

คือห้างหุ้นส่วนประเภทซึ่งมีผู้เป็นหุ้นส่วน 2 จำพวก ดังนี้คือ
- หุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิด ได้แก่ ผู้เป็นหุ้นส่วนคนเดียวหรือหลายคน ซึ่งรับผิดจำกัดเพียงจำนวนเงินที่ตนรับว่า จะลงทุนในห้างหุ้นส่วนเท่านั้น
- หุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัด ความรับผิด ได้แก่ หุ้นส่วนคนเดียวหรือหลายคน ซึ่งรับผิดในบรรดาหนี้สินทั้งปวง ของห้างหุ้นส่วน โดยไม่จำกัด จำนวน

บริษัทจำกัด

คือบริษัทประเภทซึ่งตั้งขึ้นด้วยแบ่งทุนเป็นหุ้น มีมูลค่าเท่าๆ กัน โดยผู้ถือหุ้นต่างรับผิดจำเพียงไม่เกินจำนวนเงิน ที่ตนยังส่งใช้ ไม่ครบมูลค่าของหุ้นที่ตนถือ โดยมีผู้เริ่มก่อการ ตั้งแต่ 7 คน ขึ้นไป เข้าชื่อกันทำหนังสือบริคณห์สนธิ

บริษัทมหาชนจำกัด

คือบริษัทประเภท ซึ่งตั้งขึ้นด้วยความประสงค์ที่จะเสนอขายหุ้นต่อประชาชน โดยผู้ถือหุ้นมีควรมีหุ้น มีมูลค่าเท่าๆ กับการขายหรือให้ขายหรือให้